کارگاه های آموزشی

معرفی کتاب

کد خبر: 30

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۰۹/۱۱ - ۲۲:۲۹

انسان عاطفی؛ شخصیت جامعه پذیر

یکی از جنبه هاى روح و نفس انسان، <<ساحت عاطفی انسان>> است. <<عاطفه>>؛ به معنای محبت و مهربانى است و بیشتر تحت تأثیر عناصر و عوامل مختلف؛ از قبیل عشق، حس جمال و مهر و محبت قرار می گیرد و نوعى میل است که جهت آن، به سوى غیر باشد. با این مقدمه کوتاه، این […]

یکی از جنبه هاى روح و نفس انسان، <<ساحت عاطفی انسان>> است. <<عاطفه>>؛ به معنای محبت و مهربانى است و بیشتر تحت تأثیر عناصر و عوامل مختلف؛ از قبیل عشق، حس جمال و مهر و محبت قرار می گیرد و نوعى میل است که جهت آن، به سوى غیر باشد. با این مقدمه کوتاه، این که گفته شود فردی عاطفه دارد و دیگری نه؛ مفهومی علمی نیست و از نظر روانشناسان، همه آدم ها و حتی حیوانات هم دارای عاطفه هستند، البته در این زمینه طبقه بندی های دیگری وجود دارد به عنوان مثال، موضوعی با عنوان سبک تعامل وجود دارد که در این بحث، افراد را براساس تعامل شان با دیگران طبقه بندی می کنیم؛ عده ای در تعاملاتشان دنبال منافع شخصی هستند. عده ای دنبال رابطه برد-برد و عده ای دیگر، دنبال گرفتن تأیید و سرویس دادن به طرف مقابل هستند، بنابراین ما بحثی با عنوان این که فردی عاطفی تر باشد و دیگری نه، نداریم. در کنار این سبک های تعامل در روابط اجتماعی، مفهوم دیگری داریم به نام شخصیت جامعه پذیر. این شخصیت جامعه پذیر 5 ویژگی دارد؛ یکی این که مسئولیت پذیری اجتماعی زیادی دارد یعنی وقتی فقیری را ببیند که نیاز به کمک دارد نمی تواند به او کمک نکند چون اگر کمک نکند احساس گناه دارد. این افراد باور به جهان عادل دارند یعنی معتقدند که با هر دستی بدهند با همان دست هم خواهند گرفت. این افراد از خودشیفتگی کمتری برخوردارند. خودشیفتگی مولفه ای است که وقتی در شخصی وجود داشته باشد، آن فرد نمی تواند عواطف خود را بروز دهد؛ افرادی که این خودشیفتگی را ندارند یا از خودشیفتگی کمتری بهره می برند، راحت تر می توانند عاطفه خرج کنند و هزینه های عاطفی را در روابط خود و تعاملاتشان با خانواده و دیگران پرداخت می کنند. افرادی که شخصیت جامعه پذیر دارند با دیگران حس همدلی دارند. به عنوان مثال اگر کسی عزیزی را از دست داده باشد، گویی آن عزیز، عزیز خودشان است که از دست داده اند.

این افراد، آدم های نوعدوستی هستند وقتی کسی نیاز به کمک یا مشکلی داشته باشد، اگر این گروه از افراد برای حل موضوع مداخله نکنند و کمکی که می توانند را انجام ندهند، خودشان حالشان خوب نیست، بنابراین نمی توانیم بگوییم این شخص عاطفی است بلکه باید به شخصیت او توجه کرد، بنابراین مطابق یافته های علمی، همه انسان ها و همه حیوانات عاطفه دارند، البته در مورد حیوانات این مسأله غریزی است. اما انسان هایی که رفتار جامعه پسند بهتری دارند، افرادی که جامعه پسندتر هستند یا افرادی که سبک تبادلشان حداقل یک رابطه برد-برد است و آدم هایی که از نظر صفت های شخصیتی خودشیفتگی کمتری دارند یا به عبارتی دیگر افرادی که از نظر شخصیتی- ما مولفه ای به نام توافق و مولفه ای به نام خوشایندی داریم- خوشایندی بیشتری دارند اینها درنظر مردم دیگر، آدم های عاطفی تری هستند.
درواقع اینها تعریف عاطفی بودن است. عاطفی بودن ابزاری دارد. اگر بخواهیم شخص عاطفی ای را بسنجیم باید این مولفه ها را داشته باشد. گاهی به وفور از آدم های اطرافمان می شنویم که فلان فرد آدم دلسوزی است این موضوع هم از منظر روانشناسان در همان جامعه پذیر بودن فرد جا می گیرد و متاسفانه جامعه ما امروزه به سمتی می رود که ما این افراد دلسوز را کمتر می بینیم. درواقع نوع تربیت خانوادگی و نوع فضای حاکم بر جامعه که درواقع ترویج ما دی گرایی و … است، این شخصیت را نمی خواهد. یعنی این سیستم چنین فردی را تربیت نمی کند. ما باید دنبال این باشیم که این شخصیت ها را زیاد کنیم. این افراد نوعدوست و کمک رسان هستند. خودشیفتگی در آنها کم است عزت نفس بالایی دارند. این افراد با کارها و شخصیتی که دارند باعث نمی شوند به خودشان آسیب برسد بلکه شخصیت آنها دیگر دوست است. این افراد به سالمندان و کودکان بیشتر کمک می کنند، البته همه ما می دانیم که یک جامعه صنعتی- اتفاقی که در روند صنعتی شدن افتاده است- الزاما به تناسب پیچیدگی هایش، در رفتار مردم هم تحول ایجاد کرده است. از طرفی سیستمی که وجود دارد یعنی سیستم مدیریتی تعامل، که درحال تربیت مدیریت است، خیلی به این مسأله نمی پردازد و به آن بها نمی دهد، خیلی بلد نیست یا شاید اصلا فهمش را ندارد. این انتقادی است که ما به آموزش وپرورش می کنیم. ما به آموزش وپرورش انتقاد می کنیم، ما به شرایط حاکم جامعه انتقاد می کنیم. در جامعه ای که شما اختلاس چندهزار میلیاردی دارید، چطور می توانید رفتار جامعه پسند ارایه کنید؟ اینها در فضای تحولات اجتماعی و صنعتی اتفاق می افتد، البته برخی جوامع این دوران گذار را طی کرده اند. این مسائل در کره یا ژاپن هم اتفاق می افتد ولی آنها سعی می کنند آن را کنترل کنند. بیشتر کشورهایی که آنها را نقد می کنیم، جوامعی هستند که جوایز مختلفی را برای افرادی که رفتار جامعه پسندی دارند، درنظر می گیرند.
ما هم از اینگونه مراسم ها داریم ولی نتیجه آنها رنگ ندارد. اکثر ما از دوران کودکی ریزعلی فداکار را به خاطر داریم ولی در فضای کنونی، این جوابگو نیست بلکه سیستم مدیریتی ما باید تلاش کند اینها بازسازی شوند و برای ترغیب مردم به اخلاقیاتی از آن نوع، برنامه داشته باشد. در بسیاری از مناطق دنیا، برای یک پرستار فداکار یا آتش نشان وظیفه شناس، جایزه درنظر می گیرند و آن فرد را اسطوره می کنند منتها ما این موارد را در کشور خودمان شاهد نیستیم. شاید صدها اتفاق از این جنس در همین شهر تهران بیفتد ولی متاسفانه کسی از آن خبردار نمی شود. آن اتفاقی که شهری و صنعتی شدن ایجاد می کند، درواقع در روانشناسی شهری کمتر شدن رفتار جامعه پسند است، به این دلیل که ازدحام و تراکم جمعیت زیاد است و برای همین هم حادثه سعادت آباد اتفاق می افتد، حوادثی که مردم در آن بی تفاوت هستند و تنها عکس العملی که نشان می دهند این است که با موبایل شان فیلم می گیرند.
مجموع چنین شرایطی و آنچه در جامعه رایج است، به ما گوشزد می کند که باید فضای مناسب ایجاد شود، وجود این فضا خیلی مهم است، خود این فضا یک سیستم، یک خط فکری، یک جهت دهی است، درگیرشدن رسانه و آگاه سازی نیز در این مسیر، نیاز ضروری است. ما معتقدیم در گزینش مشاغل یاری دهنده مانند وکالت، پزشکی، آتش نشانی، روانشناسی و… همه باید از تیپ شخصیتی آدم های مردم پسند باشند.

 روزنامه شهروند
تاریخ خبر: ۱۳۹۴ شنبه ۶ تير
به قلم دکتر مجید صفاری نیا

ارسال دیدگاه

http://iranspc.ir